انواع چرم مورد استفاده در کفش و تفاوت آن‌ها؛ کدام چرم بهتر است؟

انواع چرم مورد استفاده در کفش و تفاوت آن‌ها؛ کدام چرم بهتر است؟
چرا بعضی کفش‌های چرمی با گذشت زمان زیباتر می‌شوند، اما بعضی دیگر پس از مدتی ظاهر اولیه خود را از دست می‌دهند؟ چرا سطح برخی کفش‌ها صاف و براق است، بعضی دیگر بافتی مخملی دارند و برخی نیز طرح طبیعی پوست را به‌خوبی نشان می‌دهند؟
بخشی از پاسخ به نوع چرمی برمی‌گردد که در ساخت کفش استفاده شده است. چرم‌ها از نظر منشأ، لایه‌ای که از پوست حیوان تهیه می‌شوند، روش پرداخت سطح و ویژگی‌های فیزیکی با یکدیگر تفاوت دارند. این تفاوت‌ها بر ظاهر کفش، میزان انعطاف‌پذیری، مقاومت در برابر سایش، شیوه نگهداری و حتی قیمت آن اثر می‌گذارند.

اگر قصد خرید کفش چرم دارید، آشنایی با انواع چرم به شما کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشید. البته یک نکته مهم وجود دارد: هیچ نوع چرمی برای تمام کاربردها بهترین نیست. چرم مناسب کفش رسمی ممکن است با چرم ایده‌آل برای پیاده‌روی روزانه متفاوت باشد؛ ضمن اینکه کیفیت دباغی، ضخامت، پرداخت سطح، طراحی کفش و ساخت آن نیز در عملکرد نهایی نقش دارند.
در این مقاله، انواع چرم مورد استفاده در کفش را از نظر ساختار، ظاهر، دوام، کاربرد و نحوه نگهداری بررسی می‌کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتری کفش مناسب خود را انتخاب کنید.

چرم کفش چیست و چگونه دسته‌بندی می‌شود؟
چرم طبیعی از پوست حیوانات تهیه می‌شود و طی فرایند دباغی به ماده‌ای بادوام و مناسب برای کاربردهای مختلف تبدیل می‌شود. در صنعت کفش، چرم ممکن است برای رویه، آستر یا بخش‌های دیگری از محصول استفاده شود.

هرکدام از این بخش‌ها به ویژگی‌های متفاوتی نیاز دارند؛ برای مثال، رویه باید علاوه بر ظاهر مناسب، انعطاف و مقاومت کافی داشته باشد و آستر باید با سطح تماس پا سازگار باشد.
برای شناخت بهتر انواع چرم، باید بدانیم که دسته‌بندی آن‌ها فقط بر اساس نام یا نوع حیوان انجام نمی‌شود. یک چرم می‌تواند هم‌زمان چند ویژگی داشته باشد؛ مثلاً چرم گاوی، ناپا و پرداخت صاف داشته باشد یا چرمی از لایه زیرین پوست، با سطح جیرمانند عرضه شود. بنابراین، «گاوی»، «فول‌گرین» و «جیر» لزوماً دسته‌های هم‌سطح و متضادی نیستند.
به‌طور کلی، چرم کفش را می‌توان از چهار جنبه بررسی کرد:
لایه و ساختار پوست: مانند فول‌گرین، تاپ‌گرین، چرم اصلاح‌شده و اشبالت.
نوع پرداخت و ظاهر سطح: مانند چرم صاف، ناپا، نبوک، جیر و ورنی.
منشأ پوست: مانند چرم گاوی، بزی و گوسفندی.
نوع دباغی یا ویژگی عملکردی: مانند چرم دباغی گیاهی، چرم روغنی و چرم آب‌گریز.
در ادامه هر دسته را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم.

۱. چرم فول‌گرین (Full-Grain Leather)
چرم فول‌گرین یکی از انواع چرم باکیفیت است که در آن لایه دانه‌دار و سطح طبیعی پوست حفظ شده و برای حذف عیوب سطحی، به‌صورت گسترده سنباده‌کاری یا اصلاح نشده است. به همین دلیل، منافذ و تفاوت‌های طبیعی سطح چرم می‌توانند قابل مشاهده باشند.

ویژگی‌های چرم فول‌گرین
حفظ بافت طبیعی سطح پوست
امکان ایجاد تغییرات ظاهری و پتینه در اثر استفاده، بسته به نوع پرداخت
قابلیت استفاده در کفش‌های رسمی، کلاسیک و برخی کفش‌های روزمره
تفاوت‌های طبیعی در نقش، منافذ و ظاهر قطعات چرم
امکان برخورداری از دوام بالا، در صورت انتخاب چرم مناسب و ساخت صحیح کفش

مزایای چرم فول‌گرین
یکی از ویژگی‌های جذاب این نوع چرم، حفظ ظاهر طبیعی آن است. در بعضی پرداخت‌ها، استفاده مداوم باعث ایجاد تغییرات تدریجی در رنگ و جلای سطح می‌شود که به چرم شخصیت ظاهری خاصی می‌دهد.

معایب چرم فول‌گرین
معمولاً قیمت بالاتری نسبت به بسیاری از گزینه‌های اقتصادی دارد.
عیوب طبیعی پوست ممکن است در سطح آن دیده شوند.
میزان مقاومت در برابر آب و لکه به نوع پرداخت و پوشش سطح وابسته است.
کیفیت بالای نام چرم به‌تنهایی تضمین‌کننده راحتی کفش نیست.

چرم فول‌گرین برای چه کفشی مناسب است؟
این چرم می‌تواند انتخاب مناسبی برای کفش‌های رسمی باکیفیت، کفش‌های کلاسیک و برخی کفش‌های روزمره باشد؛ به‌ویژه زمانی که ظاهر طبیعی و امکان پیرشدن زیبای چرم اهمیت دارد.
نکته: فول‌گرین بودن به‌تنهایی به این معنی نیست که هر کفشی از این چرم، از تمام کفش‌های ساخته‌شده با انواع دیگر بادوام‌تر یا راحت‌تر است. ضخامت، کیفیت پرداخت، طراحی و نحوه ساخت نیز اهمیت دارند.

۲. چرم تاپ‌گرین (Top-Grain Leather)
چرم تاپ‌گرین به چرم تهیه‌شده از بخش بالایی پوست گفته می‌شود. سطح این چرم ممکن است برای یکنواخت‌کردن ظاهر، صاف‌کاری یا اصلاح شده باشد. به همین دلیل، تاپ‌گرین یک عنوان کلی برای چرم بخش بالایی پوست است و لزوماً به معنای چرم اصلاح‌شده یا چرم بی‌کیفیت نیست.

ویژگی‌های چرم تاپ‌گرین
امکان داشتن سطح صاف و یکنواخت
قابلیت ارائه در پرداخت‌های متنوع
مناسب برای تولید کفش‌های رسمی و روزمره
امکان کنترل بهتر ظاهر نهایی در برخی انواع پرداخت‌شده

مزایای چرم تاپ‌گرین
بسته به نوع پرداخت، می‌تواند ظاهر مرتب و یکنواختی داشته باشد و برای کفش‌هایی که به سطحی نسبتاً یکدست نیاز دارند، مناسب باشد.

معایب چرم تاپ‌گرین
اگر سطح چرم به میزان زیادی اصلاح یا پوشش‌دهی شده باشد، بخشی از بافت طبیعی آن کمتر دیده می‌شود. بااین‌حال، این موضوع به روش پرداخت بستگی دارد و نمی‌توان درباره تمام چرم‌های تاپ‌گرین یک حکم یکسان صادر کرد.

کاربرد چرم تاپ‌گرین
از این نوع چرم می‌توان در کفش‌های رسمی، لوفر، کفش‌های اداری و مدل‌های روزمره استفاده کرد. انتخاب نهایی باید بر اساس کیفیت چرم، نوع پرداخت و کاربری کفش انجام شود.

۳. چرم اصلاح‌شده (Corrected-Grain Leather)
چرم اصلاح‌شده معمولاً از پوست بخش بالایی تهیه می‌شود که سطح آن برای کاهش نمای عیوب طبیعی، به‌صورت مکانیکی پرداخت شده و ممکن است با پوشش یا طرح‌زنی تکمیل شود. این فرایند به تولید سطحی یکنواخت‌تر کمک می‌کند.

ویژگی‌های چرم اصلاح‌شده
ظاهر منظم‌تر و یکنواخت‌تر
امکان ایجاد طرح‌های سطحی مشابه دانه طبیعی پوست
قابلیت تولید در رنگ‌ها و پرداخت‌های مختلف
مناسب برای محصولاتی که یکدستی ظاهری اهمیت دارد

مزایای چرم اصلاح‌شده
در تولید انبوه کفش، یکنواختی ظاهر می‌تواند مزیت مهمی باشد. همچنین بعضی پرداخت‌ها، تمیزکردن سطح را آسان‌تر می‌کنند.

معایب چرم اصلاح‌شده
نقش طبیعی پوست ممکن است کمتر دیده شود.
کیفیت و میزان تنفس‌پذیری آن به نوع پوشش سطح وابسته است.
ترک‌خوردن یا پوسته‌شدن احتمالی پوشش به کیفیت مواد و شرایط استفاده بستگی دارد.

کاربرد چرم اصلاح‌شده

این چرم در برخی کفش‌های رسمی، اداری و روزمره استفاده می‌شود. مهم است که صرفاً به دلیل اصلاح‌شدن سطح، آن را بی‌کیفیت ندانیم؛ معیار واقعی، کیفیت ماده اولیه، پرداخت و عملکرد محصول نهایی است.

۴. چرم اشبالت (Split Leather)
پوست پس از آماده‌سازی می‌تواند به لایه‌های مختلف تقسیم شود. اشبالت به‌طور کلی به چرم حاصل از لایه زیرین پوست پس از جداشدن لایه دانه‌دار گفته می‌شود. این لایه با توجه به روش پرداخت می‌تواند ظاهری پرزدار، صاف، طرح‌دار یا پوشش‌دار داشته باشد.

ویژگی‌های چرم اشبالت
ساختار و بافت متفاوت با لایه دانه‌دار پوست
امکان پرداخت پرزدار یا پوشش‌دار
قابلیت رنگ‌آمیزی در طیف متنوعی از رنگ‌ها
استفاده در بعضی کفش‌ها، به‌خصوص مدل‌های جیرمانند و محصولات اقتصادی‌تر

مزایای چرم اشبالت
اشبالت امکان تولید چرم با ظاهر و کاربردهای متنوع را فراهم می‌کند. بعضی انواع آن بافت نرم و پرزدار جذابی دارند و در کفش‌های روزمره و غیررسمی به کار می‌روند.

معایب چرم اشبالت
ویژگی‌های آن به ساختار لایه و روش پرداخت وابسته است. برخی انواع ممکن است نسبت به چرم دانه‌دار مناسب، مقاومت کمتری در برابر سایش یا آسیب سطحی داشته باشند؛ در مقابل، اشبالت پوشش‌دار می‌تواند ظاهری کاملاً متفاوت از نوع پرزدار داشته باشد.

کاربرد چرم اشبالت
از اشبالت در تولید برخی کفش‌های روزمره، کفش‌های جیرمانند، بخش‌های تزئینی و محصولات چرمی استفاده می‌شود.
نکته مهم: اشبالت یک اصطلاح مربوط به لایه چرم است، درحالی‌که جیر بیشتر به پرداخت پرزدار سطح اشاره دارد. این دو اصطلاح مرتبط‌اند، اما دقیقاً مترادف نیستند.

۵. چرم نبوک (Nubuck Leather)
چرم نبوک از پرداخت ظریف سطح دانه‌دار چرم به دست می‌آید. در این فرایند، سطح بیرونی پوست به‌آرامی ساییده می‌شود تا بافتی نرم، مخملی و نسبتاً مات ایجاد شود؛ درعین‌حال، ساختار دانه‌دار پوست همچنان حفظ می‌شود.
نبوک معمولاً ظاهر ظریف‌تری نسبت به بسیاری از انواع جیر دارد، هرچند ظاهر نهایی به کیفیت چرم و میزان پرداخت بستگی دارد.

ویژگی‌های چرم نبوک
سطح نرم و مخملی با نمای ظریف
ظاهر مات و نسبتاً لوکس
امکان تولید در رنگ‌های مختلف
حساسیت به لکه و آلودگی در برخی پرداخت‌ها
نیاز به مراقبت متناسب با نوع چرم و پوشش آن

مزایای چرم نبوک
نبوک برای کسانی مناسب است که ظاهر چرم طبیعی را همراه با بافتی متفاوت از چرم صاف می‌خواهند. این نوع چرم در برخی کفش‌های اسپرت، نیمه‌رسمی، روزمره و بوت‌ها استفاده می‌شود.

معایب چرم نبوک
سطح پرزدار آن می‌تواند گردوغبار، لکه و آثار تماس را بیشتر نشان دهد. همچنین پاک‌کردن لکه‌های چرب از نبوک معمولاً دشوارتر از چرم صاف است.

روش نگهداری از کفش نبوک
از برس مخصوص نبوک برای تمیزکردن سطح استفاده کنید.
ابتدا گردوغبار خشک را به‌آرامی پاک کنید.
برای لکه‌ها از محصولات مخصوص نبوک استفاده کنید.
پیش از استفاده از اسپری محافظ، سازگاری آن با رنگ و جنس کفش را بررسی کنید.
کفش را برای خشک‌شدن کنار بخاری یا زیر نور شدید مستقیم خورشید قرار ندهید.
نبوک در مقایسه با جیر، معمولاً از سمت دانه‌دار پوست پرداخت می‌شود؛ این تفاوت در شناخت ساختار این دو چرم اهمیت دارد.

۶. چرم جیر (Suede Leather)
چرم جیر به دلیل سطح پرزدار و ظاهر مخملی خود شناخته می‌شود. این نوع چرم می‌تواند از لایه زیرین پوست یا با پرداخت سمت گوشتی پوست به دست آید. به همین دلیل، جیر را نباید صرفاً نام یک نوع حیوان یا یک لایه مشخص از پوست دانست.

ویژگی‌های چرم جیر
بافت نرم و پرزدار
ظاهر مات و غیررسمی‌تر در بسیاری از مدل‌ها
قابلیت استفاده در کفش‌های اسپرت، لوفر و بوت
نیاز به مراقبت بیشتر در برابر لکه و رطوبت، بسته به نوع پرداخت

مزایای چرم جیر
جیر به کفش بافتی جذاب و متفاوت می‌دهد و به‌راحتی با استایل‌های روزمره، پاییزی و نیمه‌رسمی هماهنگ می‌شود. همچنین در بعضی ساختارها، انعطاف‌پذیری مطلوبی دارد.

معایب چرم جیر
لکه‌ها و آلودگی ممکن است به‌راحتی روی سطح آن باقی بمانند.
رطوبت می‌تواند ظاهر پرزها را تغییر دهد.
نگهداری آن به ابزار و شوینده مناسب نیاز دارد.

تفاوت جیر و نبوک چیست؟
مهم‌ترین تفاوت، سطحی است که برای ایجاد بافت پرزدار پرداخت می‌شود. در نبوک، سمت دانه‌دار پوست به‌آرامی ساییده می‌شود؛ در جیر، سطح گوشتی پوست یا لایه‌ای از چرم که برای جیر مناسب است پرداخت می‌شود. به همین علت، نبوک اغلب بافتی ظریف‌تر دارد، درحالی‌که جیر می‌تواند پرزهای محسوس‌تری داشته باشد. البته این تفاوت در همه محصولات یکسان نیست.

۷. چرم ناپا (Nappa Leather)
ناپا به چرمی نرم و انعطاف‌پذیر با سطح نسبتاً صاف گفته می‌شود. این اصطلاح بیشتر به ویژگی و پرداخت چرم اشاره دارد و به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که چرم از چه حیوانی تهیه شده یا از کدام لایه پوست است.

ویژگی‌های چرم ناپا
نرمی و انعطاف‌پذیری مطلوب در بسیاری از انواع آن
سطح صاف و لطیف
ظاهر مناسب برای کفش‌های کلاسیک و مدرن
امکان استفاده در رنگ‌ها و پرداخت‌های مختلف

مزایای چرم ناپا
چرم ناپا می‌تواند برای ساخت کفش‌هایی که به رویه‌ای نرم و منعطف نیاز دارند، گزینه مناسبی باشد. در صورت انتخاب صحیح ضخامت و ساختار کفش، این ویژگی‌ها می‌توانند به تجربه پوشیدن مطلوب کمک کنند.

معایب چرم ناپا
برخی انواع آن ممکن است در برابر خراش یا لکه حساس باشند.
نرمی زیاد، بسته به محل استفاده و طراحی کفش، همیشه مزیت نیست.
کیفیت و مقاومت آن به ماده اولیه، دباغی و پرداخت وابسته است.

چرم ناپا برای چه کفشی مناسب است؟
بسته به ضخامت و ساختار، می‌توان از ناپا در کفش‌های روزمره، کفش‌های رسمی و نیمه‌رسمی و برخی کفش‌های راحتی استفاده کرد.
یک نکته مهم: ناپا الزاماً به معنای فول‌گرین بودن نیست؛ این دو اصطلاح به ویژگی‌های متفاوتی اشاره دارند و ممکن است یک چرم هر دو عنوان را داشته باشد.

۸. چرم ورنی یا لاکی (Patent Leather)
چرم ورنی با سطحی بسیار براق و صیقلی شناخته می‌شود. این ظاهر معمولاً از طریق استفاده از پوشش ویژه روی سطح چرم ایجاد می‌شود. بنابراین، براق‌بودن به‌تنهایی نشان‌دهنده کیفیت بالاتر یا پایین‌تر چرم نیست؛ نوع ماده زیرین و کیفیت پوشش نیز اهمیت دارند.

ویژگی‌های چرم ورنی
سطح براق و چشمگیر
ظاهر رسمی و مجلسی
امکان تولید در رنگ‌های متنوع
نیاز به مراقبت از خراش و آسیب پوشش

مزایای چرم ورنی
این نوع چرم برای کفش‌هایی که ظاهر رسمی، مجلسی یا بسیار براق دارند، انتخابی رایج است. سطح صاف آن در برخی شرایط به پاک‌کردن آلودگی‌های سطحی کمک می‌کند.

معایب چرم ورنی
خراش‌ها ممکن است روی سطح براق به‌خوبی دیده شوند.
کیفیت پایین پوشش می‌تواند احتمال ترک یا پوسته‌شدن را افزایش دهد.
انعطاف و مقاومت آن به ساختار چرم زیرین و کیفیت پوشش وابسته است.

کاربرد چرم ورنی
کفش‌های رسمی مردانه، کفش‌های مجلسی زنانه و برخی مدل‌های خاص از کاربردهای رایج چرم ورنی هستند.
برای نگهداری از کفش ورنی، بهتر است از دستمال نرم و محصولات سازگار با پوشش براق استفاده کنید و از مواد ساینده یا حلال‌های نامناسب دوری کنید.

۹. چرم پول‌آپ (Pull-Up Leather)
چرم پول‌آپ نوعی چرم است که در اثر کشیده‌شدن یا خم‌شدن، در برخی نواحی روشن‌تر به نظر می‌رسد. این ویژگی معمولاً به روغن‌ها، واکس‌ها یا مواد پرداختی مورد استفاده در ساخت آن مربوط است.

ویژگی‌های چرم پول‌آپ
تغییر ظاهری رنگ در نقاط کشیده‌شده
ظاهر طبیعی و گاهی دارای جلوه کهنه‌نما
امکان ایجاد آثار استفاده روی سطح
تفاوت در میزان نرمی، مقاومت و آب‌گریزی بر اساس پرداخت

مزایای چرم پول‌آپ
ظاهر خاص آن باعث می‌شود کفش به‌تدریج نشانه‌هایی از استفاده پیدا کند. این ویژگی برای برخی مدل‌های بوت، کفش‌های کژوال و محصولات چرمی کلاسیک جذاب است.

معایب چرم پول‌آپ
تغییر رنگ سطح ممکن است با خراش یا فشار اشتباه گرفته شود.
نیاز به محصولات مراقبتی سازگار با روغن یا واکس استفاده‌شده دارد.
آب‌گریزی آن را نمی‌توان صرفاً از نام پول‌آپ نتیجه گرفت.

چرم پول‌آپ برای چه کفشی مناسب است؟
این چرم بیشتر در برخی بوت‌ها، کفش‌های کژوال و مدل‌هایی با ظاهر طبیعی یا قدیمی‌نما دیده می‌شود. میزان مقاومت آن به کیفیت چرم پایه و پرداخت نهایی بستگی دارد.

۱۰. چرم طرح‌دار و چرم متالیک
چرم طرح‌دار و چرم متالیک بیشتر بر اساس ظاهر و پرداخت سطح شناخته می‌شوند، نه لزوماً بر اساس لایه پوست یا نوع حیوان.

چرم طرح‌دار
در این نوع چرم، با استفاده از فرایندهایی مانند برجسته‌کاری یا چاپ، طرح مشخصی روی سطح ایجاد می‌شود. طرح ممکن است شبیه پوست حیوانات، بافت هندسی یا نقش‌های تزئینی باشد.
مزایا:
تنوع ظاهری بالا
امکان ایجاد طرح‌های منظم
کاربرد در کفش‌های فشن و مدل‌های خاص
معایب:
کیفیت طرح و پوشش به فرایند تولید وابسته است.
در بعضی پرداخت‌ها، خراش یا آسیب پوشش به‌وضوح دیده می‌شود.

چرم متالیک
در چرم متالیک از پرداخت‌هایی استفاده می‌شود که جلوه فلزی یا درخشان به سطح می‌دهند.
مزایا:
ظاهر خاص و چشمگیر
مناسب برای برخی کفش‌های مجلسی و فشن
امکان استفاده در رنگ‌های متفاوت
معایب:
میزان مقاومت در برابر خراش به نوع پوشش بستگی دارد.
بعضی پرداخت‌ها به مراقبت ویژه نیاز دارند.
نکته مهم این است که یک چرم طرح‌دار یا متالیک می‌تواند از نظر لایه پوست، فول‌گرین، اصلاح‌شده یا دارای ساختار دیگری باشد. بنابراین، ظاهر نهایی به‌تنهایی نوع ساختار چرم را مشخص نمی‌کند.

۱۱. تفاوت چرم گاوی، بزی و گوسفندی
تا اینجا انواع چرم را بیشتر بر اساس لایه پوست و روش پرداخت بررسی کردیم. اما منشأ پوست نیز بر ویژگی‌های چرم تأثیر می‌گذارد.

در صنعت کفش، چرم گاوی، بزی و گوسفندی از جمله گزینه‌های شناخته‌شده هستند.

چرم گاوی
چرم گاوی در ضخامت‌ها و پرداخت‌های متنوع عرضه می‌شود و می‌تواند برای رویه کفش‌های رسمی، روزمره و برخی مدل‌های مقاوم مناسب باشد. مقاومت نهایی آن به کیفیت پوست، دباغی، ضخامت و ساخت کفش وابسته است.

چرم بزی
چرم بزی معمولاً با بافت نسبتاً ظریف و انعطاف‌پذیری مناسب شناخته می‌شود. این نوع چرم در ضخامت‌های مختلف می‌تواند برای بعضی رویه‌ها، آسترها و محصولات چرمی استفاده شود.

چرم گوسفندی
چرم گوسفندی در بسیاری از انواع خود نرم و انعطاف‌پذیر است. این ویژگی می‌تواند آن را برای برخی آسترها یا رویه‌های نرم مناسب کند؛ اما میزان مقاومت آن در برابر سایش و پارگی باید با توجه به نوع چرم و کاربرد موردنظر سنجیده شود.
در مجموع، نمی‌توان تنها بر اساس نام حیوان نتیجه گرفت که یک چرم همیشه بادوام‌تر، راحت‌تر یا باکیفیت‌تر از نوع دیگر است. ضخامت، ساختار الیاف، کیفیت دباغی و نحوه استفاده در کفش، تعیین‌کننده هستند.

۱۲. چرم دباغی گیاهی چیست؟
دباغی گیاهی روشی برای تبدیل پوست خام به چرم است که در آن از مواد دباغی گیاهی استفاده می‌شود. این اصطلاح به روش دباغی اشاره دارد، نه به نوع حیوان یا لایه پوست.

ویژگی‌های چرم دباغی گیاهی
امکان داشتن رنگ‌های گرم و ظاهر طبیعی
تغییر تدریجی رنگ و سطح در بعضی پرداخت‌ها
قابلیت استفاده در محصولات چرمی مختلف
تفاوت در میزان سفتی، انعطاف و جذب رطوبت با توجه به فرمول دباغی و پرداخت
چرم دباغی گیاهی می‌تواند برای برخی کفش‌های کلاسیک و محصولات چرمی مناسب باشد؛ اما گیاهی‌بودن فرایند دباغی به‌تنهایی به معنی ضدآب‌بودن، سازگاری قطعی با پوست یا دوام بیشتر نیست.
همچنین چرم دباغی‌شده با روش‌های دیگر نیز می‌تواند کیفیت بالایی داشته باشد. انتخاب باید بر اساس مشخصات واقعی چرم و کاربرد محصول انجام شود.

۱۳. چرم آب‌گریز چیست؟
چرم آب‌گریز چرمی است که با استفاده از مواد یا فرایندهای خاص، مقاومت آن در برابر نفوذ آب افزایش یافته است. این ویژگی می‌تواند از طریق مواد مورد استفاده در دباغی، پرداخت یا عملیات تکمیلی ایجاد شود.
اما آب‌گریز بودن با ضدآب بودن کامل تفاوت دارد. یک چرم آب‌گریز ممکن است قطرات آب را برای مدتی روی سطح نگه دارد، ولی در تماس طولانی با آب، فشار یا استفاده در شرایط نامناسب همچنان رطوبت را جذب کند.
اگر برای روزهای بارانی یا محیط‌های مرطوب کفش انتخاب می‌کنید، علاوه بر نوع چرم، به دوخت، محل اتصال رویه و زیره، ساختار کفش و دستورالعمل سازنده نیز توجه کنید.

۱۴. چرم طبیعی و چرم مصنوعی چه تفاوتی دارند؟
چرم طبیعی از پوست حیوانات تهیه می‌شود، درحالی‌که چرم مصنوعی معمولاً از یک لایه پلیمری مانند پلی‌یورتان (PU) یا پلی‌وینیل کلراید (PVC) روی یک لایه پشتیبان ساخته می‌شود.
تفاوت این دو ماده فقط در ظاهر نیست؛ ساختار، رفتار در برابر خم‌شدن، قابلیت تعمیر، نحوه پیرشدن و شرایط نگهداری آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت باشد.

معیار مقایسه چرم طبیعی چرم مصنوعی
منشأ پوست دباغی‌شده حیوان مواد پلیمری و لایه پشتیبان
بافت سطح معمولاً دارای ویژگی‌های طبیعی و تفاوت‌های جزئی اغلب یکنواخت‌تر، گاهی با طرح شبیه چرم
انعطاف‌پذیری بسته به نوع چرم و پرداخت متفاوت است بسته به نوع پلیمر و ساختار متفاوت است
تنفس‌پذیری به ساختار و پوشش سطح وابسته است به ساختار و میزان نفوذپذیری وابسته است
مقاومت در برابر آب به نوع پرداخت و ساخت کفش وابسته است به نوع پوشش، درزها و ساخت کفش وابسته است
نحوه پیرشدن برخی انواع با گذشت زمان پتینه می‌گیرند برخی انواع ممکن است به‌مرور ترک بخورند یا پوسته شوند
قیمت بسته به کیفیت و منشأ، طیف گسترده‌ای دارد در بسیاری از محصولات اقتصادی‌تر است، اما استثنا وجود دارد

آیا چرم طبیعی همیشه بهتر از چرم مصنوعی است؟
نه لزوماً. چرم طبیعی باکیفیت می‌تواند از نظر دوام، امکان ترمیم و ظاهر در بلندمدت مزایایی داشته باشد؛ اما کیفیت ساخت کفش، نوع استفاده و مراقبت از آن نیز اهمیت زیادی دارند. یک کفش چرم طبیعی با ساخت نامناسب الزاماً از یک کفش مصنوعی با طراحی خوب عملکرد بهتری ندارد.
از طرف دیگر، عبارت‌هایی مانند «چرم صنعتی» یا «چرم بازیافتی» باید با دقت بررسی شوند. مواد ساخته‌شده از الیاف خردشده چرم و مواد چسباننده، با چرم طبیعی دارای ساختار الیافی پیوسته یکسان نیستند. استانداردهای صنعت چرم نیز برای توصیف این مواد تمایز قائل می‌شوند.
برای انتخاب بهتر، تنها به نوشته «چرم» روی برچسب یا توضیحات محصول اکتفا نکنید؛ مشخص کنید کدام بخش کفش از چرم طبیعی ساخته شده است: رویه، آستر، کفی داخلی یا ترکیبی از این بخش‌ها.

۱۵. مقایسه انواع چرم کفش؛ کدام چرم برای شما مناسب‌تر است؟

حالا که با انواع چرم آشنا شدیم، بیایید آن‌ها را از نظر کاربرد و ویژگی‌های مهم کنار هم قرار دهیم.

نوع چرم ظاهر شاخص کاربرد رایج نکته مهم
فول‌گرین طبیعی و دانه‌دار رسمی، کلاسیک و روزمره کیفیت و ساخت مناسب اهمیت دارد
تاپ‌گرین صاف یا پرداخت‌شده رسمی و اداری عنوانی مربوط به لایه پوست است
اصلاح‌شده یکنواخت و گاهی طرح‌دار رسمی و روزمره کیفیت پوشش را بررسی کنید
اشبالت پرزدار یا پوشش‌دار روزمره و مدل‌های جیرمانند به نوع لایه و پرداخت وابسته است
نبوک مخملی و نسبتاً ظریف روزمره، نیمه‌رسمی و بوت لکه‌گیری نیازمند مراقبت است
جیر نرم و پرزدار کژوال و نیمه‌رسمی نسبت به آلودگی حساس است
ناپا نرم و نسبتاً صاف راحتی، روزمره و رسمی نام آن به‌تنهایی ساختار را مشخص نمی‌کند
ورنی بسیار براق رسمی و مجلسی از پوشش در برابر خراش محافظت کنید
پول‌آپ تغییر رنگ هنگام کشش بوت و کفش کژوال تغییر رنگ بخشی از ویژگی ظاهری آن است
این مقایسه کلی است؛ عملکرد هر کفش به کیفیت چرم واقعی، پرداخت، ضخامت و روش ساخت آن بستگی دارد.

برای خرید کفش روزمره کدام چرم را انتخاب کنیم؟
برای کفش روزمره، چرم نرم و انعطاف‌پذیر می‌تواند گزینه مناسبی باشد، به شرط آنکه ساختار رویه از پا به‌خوبی پشتیبانی کند. چرم صاف و برخی انواع ناپا یا چرم‌های پرداخت‌شده، از نظر تمیزکردن روزمره ممکن است انتخاب ساده‌تری باشند.
بااین‌حال، اگر قرار است ساعت‌های زیادی راه بروید، فقط جنس رویه را ملاک قرار ندهید. قالب کفش، فضای پنجه، وزن، زیره، آستر و تناسب سایز نقش مهمی در راحتی دارند.

برای کفش رسمی کدام چرم بهتر است؟
چرم صاف، چرم فول‌گرین با پرداخت مناسب، برخی انواع تاپ‌گرین و چرم ورنی از گزینه‌های رایج برای کفش رسمی هستند. انتخاب میان آن‌ها به میزان رسمیت، سلیقه شخصی و نحوه نگهداری بستگی دارد.

برای استفاده در روزهای بارانی چه چرمی مناسب است؟
چرم‌هایی که به‌طور مشخص برای افزایش مقاومت در برابر رطوبت پرداخت شده‌اند، می‌توانند گزینه مناسبی باشند. بااین‌حال، آب‌گریزی چرم به معنی ضدآب بودن کل کفش نیست؛ دوخت‌ها، اتصال زیره و طراحی کفش نیز اهمیت دارند.

آیا چرم نرم‌تر الزاماً راحت‌تر است؟
خیر. نرمی چرم یکی از عوامل مؤثر بر احساس اولیه کفش است، اما راحتی به تناسب قالب، شکل پنجه، فشار روی نقاط مختلف پا، آستر، کفی و زیره هم بستگی دارد. حتی چرم بسیار نرم نیز اگر کفش اندازه مناسبی نداشته باشد، نمی‌تواند راحتی مطلوبی ایجاد کند.

۱۶. چگونه از کفش چرم طبیعی نگهداری کنیم؟
نگهداری صحیح می‌تواند به حفظ ظاهر و افزایش عمر مفید کفش کمک کند. البته روش مناسب برای چرم صاف با روش مراقبت از نبوک، جیر یا ورنی یکسان نیست.

نکات عمومی نگهداری از کفش چرم
1. پس از استفاده، گردوغبار را با برس نرم یا دستمال مناسب پاک کنید.
2. اجازه دهید کفش پس از استفاده در محیطی با تهویه مناسب خشک شود.
3. کفش خیس را کنار بخاری، شوفاژ یا زیر نور شدید مستقیم خورشید قرار ندهید.
4. از واکس، نرم‌کننده و محصولات مراقبتی سازگار با نوع چرم استفاده کنید.
5. برای جلوگیری از تغییر شکل، کفش را در محیط خشک و دور از گرمای شدید نگهداری کنید.
6. در صورت استفاده مکرر، به کفش فرصت دهید بین دفعات پوشیدن خشک شود.

مراقبت از هر نوع چرم چه تفاوتی دارد؟
چرم صاف: از دستمال نرم و واکس یا کرم مخصوص چرم صاف استفاده کنید.
نبوک و جیر: برس مخصوص و محصولات سازگار با سطح پرزدار به کار ببرید.
ورنی: از دستمال نرم و محصولات مناسب پوشش براق استفاده کنید.
پول‌آپ: محصول مراقبتی باید با نوع روغن، واکس و پرداخت آن سازگار باشد.
پیش از استفاده از هر محصول، دستورالعمل سازنده را بررسی کنید و ماده را ابتدا روی بخش کوچکی از کفش که کمتر دیده می‌شود، امتحان کنید.
برای آشنایی بیشتر با روش‌های نگهداری، مقاله «نحوه نگهداری از کفش چرم طبیعی» در وبلاگ مهپا را نیز مطالعه کنید.

مدل مهیار چرم مهپا

جمع‌بندی
انواع چرم مورد استفاده در کفش از نظر ساختار، ظاهر، نرمی، مقاومت و نیازهای نگهداری با یکدیگر متفاوت‌اند. فول‌گرین، تاپ‌گرین و اشبالت بیشتر به ساختار و لایه پوست مربوط می‌شوند؛ نبوک، جیر، ناپا و ورنی نیز ویژگی‌های سطح و پرداخت را توصیف می‌کنند. چرم گاوی، بزی و گوسفندی به منشأ پوست اشاره دارند و دباغی گیاهی نیز روش فرآوری چرم را مشخص می‌کند.
برای انتخاب کفش مناسب، بهتر است علاوه بر شناخت نوع چرم، به کاربرد کفش، تناسب قالب، کیفیت زیره، راحتی و نحوه نگهداری آن نیز توجه کنید. کفش مناسب، محصولی است که جنس و ساخت آن با نیازهای واقعی شما هماهنگ باشد.
در مهپا، هدف از انتخاب کفش چرمی فقط ظاهر زیبا نیست؛ تناسب با استفاده روزمره و راحتی هنگام راه‌رفتن نیز باید مورد توجه قرار بگیرد. هنگام انتخاب مدل مناسب، مشخصات هر محصول را بررسی کنید تا بتوانید بر اساس نیاز خود تصمیم بگیرید.